مقالات ادبیات و زبان فارسی

روز بزرگداشت عطار

به نام خدا

ظریف – دبیر دبیرستان

بيست‌وپنجم فروردين‌ماه، روز بزرگداشت عطار است.

فَريدالدين ابوحامد محمد عطار نيشابوري – شاعر و عارف بلندآوازه‌ي ايراني – در روزگار معاصر همواره در كانون توجه شرق‌شناسان، محققان و استادان ادبيات فارسي بوده است و گواه آن، انتشار كتا‌ب‌هايي مانند «درياي جان» هلموت ريتر، «صداي بال سيمرغ» عبدالحسين زرين‌كوب، «زبور پارسي» محمدرضا شفيعي كدكني و ده‌ها اثر ديگر در زمينه‌ي عطارپژوهي است.

در نگاهي به زندگي عطار، ذكر شده كه فَريدالدين ابوحامد محمد عطار نيشابوري در اواخر سده‌ي ششم و اوايل سده‌ي هفتم مي‌زيسته است. او در سال 540 هجري قمري زاده ‌شد. نامش «محمد»، لقبش «فريدالدين» و کنيه‌اش «ابوحامد» بود و در شعرهايش بيش‌تر عطار و گاهي نيز فريد تخلص کرده ‌است. نام پدر عطار، ابراهيم (با کنيه‌ي‌ ابوبکر) و نام مادرش رابعه بود.

او که داروسازي و عرفان را از شيخ مجدالدين بغدادي فراگرفته‌ بود، به شغل عطاري و درمان بيماران مي‌پرداخت.

از وي به عنوان يکي از پرکارترين شاعران ايراني ياد مي‌كنند و بنا به نظر عارفان، در زمينه‌ي عرفاني از مرتبه‌اي بالا برخوردار بوده ‌است؛ چنان‌که مولوي درباره‌ي او مي‌گويد: «هفت شهر عشق را عطار گشت / ما هنوز اندر خم يک کوچه‌ايم».

عطار در سال 618 هجري قمري در فتنه‌ي مغولان در نيشابور به قتل رسيد و درباره‌ي کشته شدن او به دست مغولان داستان‌هايي نقل کرده‌اند.

تأليف‌ها و تصنيف‌هاي عطار را در نظم و نثر به عدد سوره‌هاي قرآن، 114 دانسته‌اند كه معروف‌ترين آن‌ها عبارت‌اند از: ديوان قصيده‌ها و غزل‌هاي او که در حدود 10هزار بيت است. ديگر «الهي‌نامه»، «خسرونامه»، «پندارنامه»، «اسرارنامه»، «مصيبت‌نامه»، و از مثنوي‌هاي بسيار مشهور او «منطق‌الطير» است که نزديک به هفت‌هزار بيت دارد و مراتب سير و سلوک و رسيدن به حق و توحيد را از زبان مرغان که در طلب سيمرغ حرکت مي‌کنند، بيان مي‌كند و هفت منزل طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحيد، حيرت و فنا را شرح مي‌دهد.

از تأليف‌هاي مهم شيخ عطار به نثر فارسي، «تذکرةالاوليا» است. در آن شرح حال و اقوال و کرامت‌هاي تعدادي از پيشوايان طريقت تصوف و عارفان بزرگ را به نثري ساده و شيوا نگاشته است.

عطار از شاعران بزرگ و از عارفان نامي ايران است که مقام معنوي و تأثير وجود او در تاريخ تفکر معنوي ايرانيان بسيار بااهميت است؛ چنان‌چه جامي در «نفحات الانس» آورده است که مولانا گفته: «نور منصور (حسين بن منصور حلاج) بعد از صد و پنجاه سال به روح فريدالدين عطار تجلي کرد و مربي او شد.» اين نکته را مؤلفان «هفت اقليم»، «بستان السياحه»، «سفينةالاوليا»، «خزينةالاصفيا» و «روز روشن» نيز آورده‌اند.

گفته مي‌شود، كشته شدن شيخ شهاب‌الدين سهروردي در سال 587 هجري قمري در روحيه‌ي عطار بسيار تأثير گذاشته و کتاب «اسرارنامه» را با آگاهي از واقعه‌ي دل‌خراش مرگ شيخ اشراق در آن عصر سروده است. برخي گفته‌اند کتاب «مصيبت‌نامه» را نيز تحت تأثير همين واقعه به نظم درآورده است.

نمایش بیشتر

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

همچنین ببینید

بستن
بستن