مقالات نجوم و ستاره شناسی

منظومه شمسي

منظومه به مجموعه اي از اجرام سنگين و سياراتي گفته ميشود که همگي به دور يک ستاره در حال گردشند. ما با منظومه شمسي به خوبي آشناييم. منظومه اي مشتمل از زمين و هفت سياره اصلي و خورشيد. علاوه بر سيارات اجرام کوچک فراواني در منظومه شمسي گرد خورشيد در حرکتند از جمله کوتوله ها،

منظومه به مجموعه اي از اجرام سنگين و سياراتي گفته ميشود که همگي به دور يک ستاره در حال گردشند. ما با منظومه شمسي به خوبي آشناييم. منظومه اي مشتمل از زمين و هفت سياره اصلي و خورشيد. علاوه بر سيارات اجرام کوچک فراواني در منظومه شمسي گرد خورشيد در حرکتند از جمله کوتوله ها، سنگ هاي آسماني و ستاره هاي دنباله دارو همينطور ابرهاي نازکي از گازها و غبار که به آنها ابرهاي ميان سياره گفته مي شود. بيش تر از 100 قمر طبيعي نيز در اين منظومه در چرخشند. به جز خورشيد، زمين و ماه اجرام بسيار ديگري نيز وجود دارند که با چشم غير مسلح قابل رصدند از جمله سيارات عطارد، زهره، مريخ، مشتري و زحل همينطور شهاب سنگ ها و ستارگان دنباله داري که به طور موقت قابل مشاهده اند. اجرام بسيار زياد ديگري نيز توسط تلسکوپ ها در منظومه شمسي رصد شده اند. از سال 1990 ستاره شناسان سيارات زياد ديگري در اطراف ستاره هاي دوردست کشف نموده اند. با مطالعه بر روي اين اجرام و نحوه گردششان به دور ستاره مرکزي، دانشمندان اميدوارند اطلاعات کلي تر و جامعي در خصوص منظومه ها به دست آورند. براي مثال مي دانيم که درمنظومه ما چهار سياره کوچک با سطوح سخت و نزديک به خورشيد به نامهاي عطارد، زهره، زمين و مريخ همينطور چهار سياره غول پيکر با سطوح غير جامد گازي در فاصله دورتر از خورشيد به نامهاي مشتري، زحل، اورانوس و نپتون وجود دارند اما کشف ستاره اي که داراي چندين سياره غول پيکر گازي که در مدارهاي نزديک به آن ستاره در گردشند مايه حيرت دانشمندان و ستاره شناسان گرديد. براي مثال يک سياره تقريبا به اندازه مشتري حول مداري به دور ستاره 51 پگاسي (51 Pegasi) کشف شده. فاصله مدار اين سياره تا ستاره نسبت به فاصله مدار سياره عطارد در منظومه شمسي به خورشيد، کمتر است. منظومه شمسي خورشيد بزرگترين و مهمترين جرم آسماني در منظومه شمسي است که 8/99 درصد جرم منظومه شمسي را به خود اختصاص داده است.بيشتر گرما، نور و انرﮊي لازم براي تشکيل و ادامه حيات توسط خورشيد تامين مي شود. لايه هاي بيروني خورشيد داغ و متلاطم است. گازهاي داغ و ذرات باردار پيوسته از اين لايه به فضا متساطع مي شوند. اين جريان گازها و ذرات، بادهاي خورشيدي را ايجاد مي کنند که بر همه چيز در منظومه شمسي مي وزند. طبق قانون کپلر(Johannes Kepler) ستاره شناس آلماني در اوايل قرن 17 سيارات در مدارهايي بيضي شکل حرکت مي کنند که خورشيد در يکي از کانونهاي آن قرار دارد. چهار سياره داخلي (نزديک به خورشيد) عمدتا حاوي آهن مي باشند. به اين چهار سياره، زميني ها گفته مي شود چون از لحاظ اندازه و ترکيبات بسيار شبيه زمينند. چهار سياره بيروني (دورتر از خورشيد) گلوله هاي عظيم گاز هستند. تقريبا بيشتر جرم آنها را هيدروﮊن و هليم تشکيل مي دهد که همين امر باعث گرديده که اين سيارات بيشتر شبيه خورشيد باشند تا زمين. لايه هاي زيرين اين سيارات ابرهاي ضخيم از گازست ولي ممکن است هسته بعضي از آنها جامد باشد. سياره ها ي کوتوله يا سيارکها اجرام گرد کوچکي هستند که دور خورشيد مي چرخند. بر خلاف سيارات اين اجرام کوچک نيروي گرانش قابل ملاحظه اي براي تاثير گذاري بر حرکت اجرام ديگر ندارند. اين سيارکها اغلب به همراه دسته هايي از اجرام آسماني کوچک تر از خود در حرکتند. به عنوان مثال در مداري به نام کمربند اصلي که مابين مدارهاي مريخ و مشتري قرار دارد ميليونها جرم کوچک آسماني و سياره کوتوله در گردشند. سيارکهاي ديگري نيز در مداري به نام کمربند کايپر(Kuiper)، دورتر از مدار نپتون در گردشند. اين مدار يکپارچه مملو از اجرام کوچک نظير شهاب سنگها و اجرام يخ زده و غيره است. در مقايسه با سياره ها، اجرام موجود در کمربند کايپر به حرکات و گردش نامنظم درمدار خود گرايش دارند. از جمله سيارکهاي موجود در اين منطقه مي توان به پلوتو و 2003 يو بي 313 (2003 UB313) که از پلوتو بزرگتر است نام برد. به جز عطارد و زهره بقيه سيارات منظومه شمسي داراي قمر مي باشند. سيارات دروني (سياره هاي نزديک به خورشيد) قمرهاي کمي دارند. زمين يک قمر و مريخ داراي دو قمر کوچک است اما سيارات بيروني (سياره هاي دور از خورشيد) با تعداد زياد قمرهايشان، هر کدام مثل يک منظومه مي باشند. مشتري داراي حداقل 63 قمر است. از بين اين قمرها، چهار قمر که از همه بزرگترند به نام گاليله (Galileo) ثبت شده اند. اين ستاره شناس ايتاليايي د رسال 1610 موفق به کشف آنها با يکي از بدوي ترين تلسکوپ ها شد. بزرگترين قمر مشتري که بزرگترين قمر موجود در منظومه ما نيز مي باشد گانيمد (Gany

نمایش بیشتر

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

همچنین ببینید

بستن
بستن