دانش سرا

به نام خدا

کوچکی – دبیر رضویه

24 ذی الحجه ، روز مباهله – قسمت 3

در میعادگاه چه گذشت؟

طبق توافق قبلی، پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم و نمایندگان نجران برای مباهله به محل قرار رفتند. ناگاه نمایندگان نجران دیدند که پیامبر فرزندش cعلیه‏السلام را در آغوش دارد، دست حسن علیه‏السلام را در دست گرفته و علی و زهرا علیهماالسلام همراه اویند و به آنها سفارش می‏کند هرگاه من دعا کردم شما آمین بگویید. مسیحیان، هنگامی که این صحنه را مشاهد کردند، سخت به وحشت افتادند و از این‏که پیامبر، عزیزترین و نزدیک‏ترین کسانِ خود را به میدان مباهله آورده بود، دریافتند که او نسبت به ادعای خود ایمان راسخ دارد؛ زیرا در غیر این صورت، عزیزان خود را در معرض خطر آسمانی و الهی قرار نمی‏داد. بنابراین از اقدام به مباهله خودداری کردند و حاضر به مصالحه شدند.

سخنان ابوحارثه درباره مصالحه

هنگامی که هیئت نجرانی پیامبر را در اجرای مباهله مصمّم دیدند، سخت به وحشت افتادند. ابوحارثه که بزرگ‏ترین و داناترین آنان و اسقف اعظم نجران بود گفت: «اگر محمد بر حق نمی‏بود چنین بر مباهله جرئت نمی‏کرد. اگر با ما مباهله کند، پیش از آن‏که سال بر ما بگذرد یک نصرانی بر روی زمین باقی نخواهد ماند». و به روایت دیگر گفت: «من چهره‏هایی را می‏بینم که اگر از خدا درخواست کنند که کوه‏ها را از جای خود بکند، هر آینه خواهد کَند. پس مباهله نکنید که در آن صورت هلاک می‏شوید و یک نصرانی بر روی زمین نخواهد ماند».

سرانجام مباهله

ابوحارثه، بزرگ گروه، به خدمت حضرت آمد و گفت: «ای ابوالقاسم، از مباهله با ما درگذر و با ما مصالحه کن بر چیزی که قدرت بر ادای آن داشته باشیم». پس حضرت با ایشان مصالحه نمود که هرسال دوهزار حُلّه بدهند که قیمت هر حلّه چهل‏درهم باشد و بر آنان‏که اگر جنگی روی دهد، سی‏زره و سی نیزه و سی اسب به عاریه بدهند.

مباهله، اثبات صدق دعوت پیامبر

مباهله پیامبر با نصرانیان نجران، از دو جنبه نشان درستی و صداقت اوست. اوّلاً، محض پیشنهاد مباهله از جانب پیامبر اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم خود گواه این مدعاست؛ زیرا تا کسی به صداقت و حقانیّت خود ایمان راسخ نداشته باشد پا در این ره نمی‏نهد. نتیجه مباهله، بسیار سخت و هولناک است و چه بسا به از بین رفتن و نابودی دروغ‏گو بینجامد. از طرف دیگر، پیامبر کسانی را با خود به میدان مباهله آورد که عزیزترین افراد و جگرگوشه‏های او بودند. این خود، نشان عمق ایمان و اعتقاد پیامبر به درستی دعوتش می‏باشد که با جرأت تمام، نه تنها خود، بلکه خانواده‏اش را در معرض خطر قرار می‏دهد.

مباهله، سند عظمت اهل بیت

مفسران و محدثان شیعه و اهل تسنّن تصریح کرده‏اند که آیه مباهله در حق اهل بیت پیامبر نازل شده است و پیامبر تنها کسانی را که همراه خود به میعادگاه برد فرزندانش حسن و حسین و دخترش فاطمه و دامادش علی علیهم‏السلام بودند. بنابراین منظور از «اَبْنائَنا» در آیه منحصرا حسن و حسین علیهماالسلام هستند، همان‏طور که منظور از «نِساءَنا» فاطمه علیهاالسلام و منظور از «اَنْفُسَنا» تنها علی علیه‏السلام بوده است. این آیه هم‏چنین به این نکته لطیف اشاره دارد که علی علیه‏السلام در منزلت جان و نفس پیامبر است.