دانش سرا

 نويسنده: دکتر محمد علي نيلفروش زاده

رنگ پوستي که ساليان نه چندان دور به عنوان رنگي براي بردگان و کارگران مزارع و کارخانه هاي اشرافيان سفيد پوست بود، امروزه در بسياري از کشورها و از جمله در کشور خودمان (به ويژه نزد خانم ها) محبوبيت پيدا کرده.برنزگي، عبارت است از واکنش طبيعي پوست نسبت به اشعه ماوراي بنفش ساطع شده از خورشيد يا لامپ هاي سولاريوم و توليد عنصر ملانين در سلول هاي پوست که در نهايت به تيره شدن رنگ سطح پوست منجر مي شود. براي برنزه شدن، سه راه هست: آفتاب گرفتن در هواي آزاد، استفاده از محصولات شيميايي (لوسيون اسپري، پودر، کرم و حتي قرص) و استفاده از دستگاه هاي برنزه کننده (سالن سولاريوم) که دراين دستگاه ها با استفاده از لامپ آفتابي و سطح بستر دستگاه مربوطه، مشتري در مواجهه با طيف هاي مختلف اشعه ماوراي بنفش قرار مي گيرد تا پوستش تيره يا به اصطلاح، برنزه شود. اما سولاريوم راه مناسبي براي برنزه کردن پوست نيست و هيچ گونه مصونيتي در مقابل سرطان پوست ندارد. سازمان استاندارد جهاني نيز يک رهنمود کاربردي در مورد سولاريوم منتشر و اعلام کرده مراکزي که خدمات سولاريوم ارايه مي دهند به هيچ وجه اجازه ندارند در تبليغات خود از واژه هاي «سالم و بي خطر» استفاده کنند. استفاده ازسولاريوم براي کودکان زير 15 سال ممنوع اعلام شده و براي نوجوانان زير 18 سال نيز وجود رضايتنامه کتبي از سوي والدين الزامي است. آنچه امروزه مورد تاييد بيشتر متخصصان پوست است، ارتباط بين سولاريوم و سرطان هاي پوستي است. ساير عوارض استفاده از سولاريوم که در دراز مدت خود را نشان مي دهد شامل پيري پوست، افزايش چين و چروک هاي پوست، شلي و افتادگي پوست است و کساني که بيشتر در معرض اشعه فرابنفش قرار بگيرند نسبت به سايرين، 20 سال زودتر گرفتار پيري پوست (بروز لکه هاي پوست، کک و مک، کدر شدن پوست چين و چروک پوست و ضخيم شدن سطح پوست) مي شوند. برنزه شدن بدون آفتاب يا سولاريوم بر مبناي دو ادعاي غلط استوار است: اول اينکه از آن جايي که ملانين دليل اصلي آفتاب سوختگي است، برنزه شدن کنترل شده راهي است براي کمک به جلوگيري از تغيير رنگ شديد ملانين و آفتاب سوختگي. دوم اينکه اشعه فرابنفش باعث توليد ويتامين D در پوست مي شود و اين از ابتلا به سرطان هاي پستان، پروستات و روده بزرگ پيشگيري مي کند. متخصصان با رد اين ادعاها مي گويند رژيم روزانه غذايي ما تمام ويتامين D مورد نياز بدنمان را تامين مي کند و برنزه کردن پوست مثل آفتاب سوختگي سبب به وجود آمدن صدمات زيادي به سلول هاي پوستي مي شود. ضمن اين که سولاريوم در ايران بدون هيچ گونه نظارتي به فعاليتش ادامه مي دهد و زمينه ابتلا به سرطان هاي پوست (مخصوصاً ملانوما) را فراهم مي کند و نيز به قرمز شدن پوست، سوختگي هاي پوستي، آسيب هاي عروقي، اختلال ايمني و عوارض چشمي (آسيب قرنيه، شبکيه، ملتحمه يا آسيب توأم قرنيه و شبکيه) مي انجامد. اين درحالي است که بيشتر مشتريان ازعينک هاي ايمني نيز استفاده مي کنند.

منبع: روزنامه سلامت ،شماره 233/ www.rasekhoon.net