دانش سرا

فرمت های صوتی و کاربرد آنها

بدون شك فناوري (MPEG Audio Layer 3 (MP3 يك شاهكار در دنياي رسانه اي صوتي ديجيتال است .اين فناوري در سال 1991 توسط موسسه Fraunhofer در كشور آلمان طراحي شد .در اين روش صوت اصلي با نسبت 1 به 10 فشرده مي شود و اين فشرده سازي از طريق حذف صداهايي كه انسان آنها را نميشنود، انجام مي گيرد .در حال حاضر بهترين كيفيت صوتي بطور عمومي متعلق بهCD هاي صوتي است .اگر موسيقي يك CD صوتي را با استفاده از فناوري MP3فشرده كنيد، حجم فايل حاصله يك دهم اندازه اصلي خواهد بود، در حالي كه صداي حاصله تقريبا هم كيفيت با صداي اصلي است.

كيفيت صوت درCDها، برابر با يك فايل *.wavبا فركانس 44100 هرتز در 16 بيت و بصورت استريو است .در سيستم استريو (stereo) صداي موسيقي در دو كانال مجزا ضبط مي شود و بدين ترتيب صوت طبيعي تر بنظر مي رسد. به همين دليل است كه اكثر بلندگوهاي صوتي جفت هستند. اگر تمامي صوت يك موسيقي در يك كانال ضبط شود، در آن صورت يك صداي mono خواهد بود.

در فناوري MP3 نيز اگر يك موسيقي با كيفيت مشابه با CDصوتي ضبط شود، بايد داراي فركانس 44100 هرتز در 16 بيت و بصورت استريو باشد .در اين حالت موسيقي مزبور احتياج به فضايي برابر با 128 كيلو بيت 16كيلو بايت براي هر ثانيه خواهد داشت. پس اگر مي خواهيد به حجم يك فايل MP3به طور تقريبي پي ببريد، زمان آن را بر حسب ثانيه (در) 16000 برحسب بايت ضرب كنيد.

فناوري MP3عليرغم اينكه محاسن زيادي به كاربر هديه ميكند، در عوض ضررهاي زيادي را به شركتهاي پخشCD هاي صوتي زده است. زيرا ديگر كاربران به راحتي مي توانندCD هاي خود را به قالب MP3 تبديل كنند و آنها را در اينترنت يا شبكه هاي كوچك و بزرگ ديگر به اشتراك بگذارند. حجم كم فايلهايMP3 ، انتقال آنها را از طريق شبكه بسيار راحت كرده است.

به هرحال در دنياي كامپيوترهاي شخصي هر فناوري كه متعلق به شركت مايكروسافت نباشد بالاخره روزي توسط اين شركت شكست خواهد خورد !مثل شركتهاي آي بي ام و اپل، سيستم عاملهاي ناول و يونيكس از سيستم عاملهاي سرور مايكروسافت و مروگرهاي ديگر ازInternet Explorer ، بورلند و اينتل از زبانهاي برنامه نويسي و موارد بسياري ديگر.

اين بار نوبت MP3است .بله، زمان به تاريخ پيوستن MP3نيز فرارسيده است .در سال 2000 واحد تحقيقات ديجيتال مايكروسافت Microsoft Research and the Digital Media Division موفق به طراحي سيستم صوتي شد كه مي توانست صداي يك CDرا با ضريب 1 به 20 فشرده كند !اين فناوري جديد كه تحت عنوان Windows Media Audio يا WMA شناخته مي شود علاوه بر اينكه كليه قابليتهاي MP3 و ساير سيستمهاي فشرده سازي نظير Real Audio يا را داراست، قابليتهاي جديدي را نيز معرفي مي كند.

در زير برخي از محاسن WMAنسبت به MP3عنوان شده است.
حجم فايلهاي WMA تقريبا نصف فايلهاي MP3است .يعني كيفيت صوتي WMAبا حجم 64 كيلو بيت در ثانيه برابر با كيفيت 128 كيلو بيت در ثانيه ي MP3است.

كيفيت صوت WMA عليرغم حجم كمتر، از MP3بهتر است.

WMA —قابليتهاي رسانه هاي جاري (Streamed Media)نظير Real Audio را دارد، اين بدان معناست كه اگر قسمتي از يك موسيقي WMA را دريافت كنيد، ميتوانيد همان قسمت از آن موسيقي را پخش كنيد بدون اينكه لازم باشد تمام موسيقي را داشته باشيد .اين قابليت يك امتياز بزرگ در وب است.

WMA —بر خلاف MP3قابليت حفاظت از خود را دارد و قانون حق طبع كپي رايت را مي توان با آن اجرا كرد. يعني اينكه از طريق كپي غير قانوني فايلهاي صوتي آن را نمي توان بدست آورد.
موسيقي در قالب WMA شناسنامه كاملتري را مي تواند داشته باشد .منظور از شناسنامه، نام آهنگ و نام آهنگساز و متن آهنگ و غيره است.

WMA —قابليت برنامه نويسي به صورت اسكريپت و قالب XML را داراست.
براي WMA سرعت كدگذاري (Encoding) سريعتر از MP3 است.
ويندوز پشتيباني بيشتري از اين قالب صوتي ميكند.
شايد از لحاظ فني WMAنسبت به MP3هيچ نقطه ضعفي نداشته باشد ولي با اين وجود مي توان معايب عنوان شده زير را مطرح كرد:
در حال حاضر قالب MP3گستردهتر از WMA استفاده مي شود و برخي از برنامه هاي قديمي، قالب WMA را نمي شناسند.
براي پخش يك فايل WMA نياز به يك كامپيوتري قويتر داريد. فايل MP3در يك كامپيوتر i486 نيز پخش مي شود ولي قالب WMA احتياج به يك پردازنده پنتيوم دارد. حداقل پردازنده Pentium 166 MMX پيشنهاد مي شود.
فناوري MP3 ساخت مايكروسافت نيست ولي WMAمتعلق به مايكروسافت است !